Wat is een energielabel?

Een energielabel geeft aan hoe energiezuinig een woning is. Het is namelijk zo dat hoe minder fossiele energie er wordt gebruikt, hoe beter het energielabel zal zijn. De normering loopt van A t/m G en A++++ is het hoogst haalbare. Een energiezuinige woning betekent een lagere energierekening, meer wooncomfort en minder CO2-uitstoot.

Ja, bij de verkoop, verhuur en oplevering van een woning is een geldig energielabel wettelijk verplicht. Ontbreekt het, dan kan de Inspectie Leefomgeving en Transport een boete opleggen.

Een geregistreerd energielabel is 10 jaar geldig. Daarna, of na een ingrijpende verbouwing, vraag je een nieuw label aan.

Bij DuraPlus betaal je een vaste all-in prijs: vanaf € 193,50 voor een studio, € 261,- voor een appartement tot 100 m², € 292,50 voor een eengezinswoning tot 200 m² en € 315,- voor een vrijstaande woning tot 250 m². De prijs is inclusief de woningopname en de officiële registratie bij het RVO.

Een energielabel voor een woning is 10 jaar geldig vanaf de registratiedatum.

Het voorlopige label is een schatting; alleen een definitief label door een adviseur is rechtsgeldig.

Een energielabel is een officieel, wettelijk verplicht keurmerk dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het loopt van A++++ (zeer zuinig) tot G (zeer onzuinig) en is gebaseerd op de vaste kenmerken van de woning, zoals isolatie en installaties, niet op je stookgedrag.

Het energielabel kent zeven hoofdklassen: A, B, C, D, E, F en G. Voor zeer zuinige (nieuwbouw)woningen bestaan sinds 2021 ook de klassen A+ tot en met A+++++. A is het zuinigst, G het minst zuinig.

Een voorlopig label is een schatting op basis van bouwjaar en woningtype en is niet geldig voor verkoop of verhuur. Wij stellen voor je woning een definitief label op na een opname ter plaatse (NTA 8800) en registreren dat bij het RVO; dát is 10 jaar geldig en wettelijk vereist.

Een erkend energieadviseur neemt je woning op locatie op volgens de methode NTA 8800: isolatie, beglazing, verwarming, ventilatie en eventuele zonnepanelen worden vastgelegd. Gecertificeerde software berekent de labelklasse, waarna de adviseur het label afmeldt in EP-online.

Het energielabel toont of je woning volgens de officiële rekenregels een risico heeft op oververhitting in de zomer (de zogeheten TO-juli-indicator). Deze uitkomst wordt bepaald met geattesteerde, officiële software en is gebaseerd op standaard invoergegevens zoals bouwtekeningen, isolatie, glasoppervlak, zonwering en ventilatie. In de praktijk kan je ervaring anders zijn. Dat komt doordat de software werkt met vaste uitgangspunten en niet altijd rekening kan houden met alle details van jouw woning of persoonlijke situatie. Sommige eigenschappen van het huis – zoals schaduwwerking van bomen, specifieke bouwkundige massa, luchtdichtheid of bijzondere detaillering – zijn lastig, of zelfs niet in te voeren in de berekening. Ook persoonlijke gewoonten, zoals ventileren of gebruik van ventilatoren, worden niet meegenomen. Hierdoor ontstaat soms een verschil tussen de theoretische uitkomst en jouw praktijkervaring. Dit is geen fout, maar een gevolg van de landelijke standaardmethode om een energielabel op te stellen.

Het gasverbruik dat op het energielabel staat, is een theoretisch verbruik dat wordt berekend met geattesteerde, officiële software volgens een landelijke standaardmethode. Deze methode is verplicht voor alle woningen in Nederland en zorgt ervoor dat energielabels eerlijk en objectief met elkaar te vergelijken zijn. De berekening gaat uit van standaard uitgangspunten, zoals een gemiddeld gezin, een vaste temperatuur en gemiddeld gebruik van verwarming en warm water. Persoonlijke situaties, zoals jouw eigen leefgewoonten, gezinssamenstelling of besparende maatregelen, worden niet meegenomen. De energieadviseur kan dit ook niet aanpassen in de software, zelfs niet als het werkelijke verbruik bekend is. Dit is bewust zo geregeld, omdat het daadwerkelijke verbruik sterk kan variëren door gedrag of keuzes in het gebruik van installaties. Bijvoorbeeld: Sommige mensen verwarmen hun huis (deels) met een airco, terwijl de software altijd het watergedragen verwarmingssysteem als hoofdverwarming aanhoudt, als deze aanwezig is. Ook als er een houtkachel is, blijft het CV-systeem in de berekening leidend, omdat watergedragen systemen volgens het protocol altijd voorrang krijgen boven een houtkachel. Kortom: het label is bedoeld als een gestandaardiseerde vergelijking tussen woningen, niet als een exacte voorspelling van jouw energieverbruik. Wil je juist een advies dat echt ingaat op jouw persoonlijke situatie en gedrag, kijk dan eens bij ons maatwerkadvies (MWA). Dat is een ander product dan het energielabel. Een MWA geeft een realistisch beeld van het daadwerkelijke verbruik en laat ook zien welke besparingen er mogelijk zijn met maatregelen die passen bij jouw woning en gebruik.

Dat klinkt misschien vreemd – zeker als de woningen op het eerste gezicht identiek zijn. Toch zijn er vaak goede verklaringen. Het energielabel is namelijk niet gebaseerd op wat aannemelijk is, maar op wat aantoonbaar is. Een energieadviseur mag alleen rekenen met gegevens die: visueel waarneembaar zijn tijdens de opname (zoals zichtbaar isolatiemateriaal of het openen van een kruipluik), of onderbouwd worden met deugdelijke bewijsstukken, zoals facturen, technische datasheets of installatiedocumentatie. Het is dus goed mogelijk dat jouw buur wel aantoonbaar bewijs heeft kunnen overleggen van bijvoorbeeld vloerisolatie of HR++ glas, terwijl dat bij jouw woning ontbrak of niet voldoende onderbouwd was. In dat geval is de adviseur verplicht om gebruik te maken van forfaitaire waarden: veilige, maar minder gunstige aannames. Deze werkwijze is voorgeschreven in de ISSO 82.1 en de BRL 9500-W, en zorgt voor een eerlijke en controleerbare beoordeling van iedere woning afzonderlijk. Tip: Heb je inmiddels wel bewijs verzameld? Dan is het vaak mogelijk om het energielabel te laten aanpassen. Informeer bij het bureau dat jouw label heeft opgesteld naar de mogelijkheden voor correctie.

Dat gevoel leeft bij veel mensen, vooral wanneer hun woning in de praktijk zuiniger aanvoelt dan het energielabel doet vermoeden. Toch heeft het energielabel wel degelijk een belangrijke functie. Een energielabel is geen persoonlijke beoordeling van comfort of verbruik, maar een objectief en controleerbaar document dat is bedoeld voor vergelijking bij verkoop of verhuur. De methodiek is landelijk vastgelegd in de NTA 8800, en iedere adviseur moet werken volgens dezelfde rekenregels en voorwaarden. Juist om willekeur en nattevingerwerk te voorkomen, mag een adviseur alleen rekenen met gegevens die: visueel waarneembaar zijn tijdens de opname, of onderbouwd zijn met bewijsstukken, zoals foto’s, technische specificaties of facturen. Is dat bewijs er niet, dan wordt er gerekend met forfaitaire (voorzichtige) waarden. Dat voelt misschien oneerlijk, maar zorgt er wel voor dat het label gelijkwaardig en controleerbaar is voor álle woningen in Nederland. Kort gezegd: het energielabel geeft geen mening, maar een gestandaardiseerde beoordeling op basis van aantoonbare feiten.

Het bouwjaar op je energielabel kan afwijken van het bouwjaar dat bij het Kadaster bekend is. Dat komt doordat een energieadviseur volgens de officiële richtlijnen verplicht is om te kijken naar het jaar waarin de omgevingsvergunning is verleend (of bij oudere woningen: de bouwvergunning). Dat jaar is volgens het opnameprotocol leidend voor het bepalen van de bouwjaarklasse, en dus voor de berekeningen in het energielabel. Het bouwjaar in het Kadaster is niet altijd exact en kan bijvoorbeeld afwijken als de woning later is aangepast of als de bouw later is gestart dan vergund. Kort gezegd: op het energielabel staat het bouwjaar dat volgens de richtlijnen bepalend is voor de energieprestatie, en dat hoeft niet gelijk te zijn aan het bouwjaar in het Kadaster.