Koellastberekening voor koeling en zomercomfort

Per ruimte berekend volgens NEN 5067, voor je airco of koelende warmtepomp en als onderbouwing naast de TOjuli.

Hoeveel koelvermogen heeft een kamer nodig op een warme zomerdag? Dat hangt vooral af van de zon door het glas. Met een koellastberekening weet je het per ruimte, voorkom je een te grote of te kleine installatie en heb je bij nieuwbouw met actieve koeling de onderbouwing die het Bbl vraagt.

Voelbare en latente koellast per ruimte
Laat zien wat zonwering scheelt
Bruikbaar voor je installateur én je BENG-dossier

Koellastberekening voor je woning: € 175,00 excl. btw

Eén vaste prijs per woning. Laat je ook de BENG-berekening door ons maken, dan rekenen we door op hetzelfde model. Voor een bedrijfspand krijg je een offerte op maat.

Bereken je prijs

5,0 (60 reviews)

Volgens NEN 5067

Binnen 1 week na aanlevering

Sluit aan op je BENG en TOjuli

Wat is een koellastberekening?

Een koellastberekening bepaalt hoeveel warmte er op een warme zomerdag uit een ruimte moet worden afgevoerd om de binnentemperatuur op het gewenste niveau te houden. Die hoeveelheid warmte, in watt, is de koellast. Hij bepaalt hoe groot een airco, een koelende warmtepomp of een ander koelsysteem moet zijn.

De koellast is eigenlijk de tegenhanger van het warmteverlies in de winter, maar de bronnen zijn anders:

Zon door het glas: meestal veruit de grootste post, sterk afhankelijk van de oriëntatie, de g-waarde van het glas en de zonwering.
Transmissie: warmte die door gevel, dak en glas naar binnen komt, versterkt door de zon op de buitenkant.
Interne warmte: mensen, verlichting, computers, televisie en koken.
Ventilatie: warme buitenlucht die binnenkomt.

Voelbare en latente koellast

De voelbare koellast is de warmte die de temperatuur laat stijgen. De latente koellast is de warmte in waterdamp: vocht van mensen en uit de buitenlucht. Een airco die ook ontvochtigt, moet beide aankunnen. Wie alleen naar de temperatuur kijkt, houdt een klamme kamer over.

Volgens welke norm?

De Nederlandse bepalingsmethode is NEN 5067, de norm voor het berekenen van de koellast van gebouwen. Voor woningen en kleinere gebouwen gebruiken adviseurs en installateurs vaak de vereenvoudigde ISSO-methode “Kleintje Koellast”, die op dezelfde principes rust. Die methode rekent per ruimte, houdt rekening met de warmte die wanden en vloeren opslaan, en neemt zonwering mee. Wij rekenen met software die deze methode volgt.

Binnenunit van een airco boven de deur van een slaapkamer

Is een koellastberekening verplicht?

Bij nieuwbouw soms wel. Elke nieuwe woning moet voldoen aan de TOjuli-eis uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl, sinds 1 januari 2024 de opvolger van het Bouwbesluit): het risico op oververhitting mag per oriëntatie niet boven 1,20 uitkomen. Haal je dat niet, dan mag je met een uitgebreidere berekening laten zien dat het aantal gewogen temperatuuroverschrijdingsuren (GTO) per verblijfsruimte niet boven de 450 per jaar komt. Meer daarover lees je bij TOjuli in de BENG-eisen.

Vroeger kon je met actieve koeling om de TOjuli-eis heen. Sinds 1 juli 2024 niet meer: heeft je nieuwe woning actieve koeling en haalt hij de TOjuli of de GTO-grens niet, dan moet je aantonen dat de koeling de warmte ook echt aankan. Tot 1 januari 2025 mocht dat nog met een verklaring. Voor bouwmeldingen en vergunningaanvragen vanaf 1 januari 2025 moet het met een van de drie methoden die RVO noemt.

Wie controleert het?

In die situatie hoort de onderbouwing bij je BENG-dossier. De toetser (kwaliteitsborger of gemeente) controleert of hij er is: bij een grondgebonden woning in gevolgklasse 1 van de Wet kwaliteitsborging (Wkb) de kwaliteitsborger via je bouwmelding, bij een appartementengebouw of groter gebouw de gemeente bij de omgevingsvergunning. In alle andere gevallen toetst niemand je koellastberekening. Dan is hij er voor jou en je installateur: om de juiste installatie te kiezen.

De drie manieren om het aan te tonen

Zonwering of weinig glas. Bij ten minste 95% van het glas in gevel en dak wordt de zoninstraling voldoende tegengehouden, of de verhouding tussen raam- en vloeroppervlak is maximaal 0,20.
Een koellastberekening. Daarmee bepaal je de opwek- en afgiftecapaciteit die het koelsysteem nodig heeft, met de rekenparameters uit de Omgevingsregeling. Dat is wat wij maken.
De vereenvoudigde berekening uit bijlage AA van NTA 8800. Daarin bleek een fout te zitten waardoor het koelvermogen te laag uitkwam. Sinds 1 juli 2025 verwijst de Omgevingsregeling daarom naar de verbeterde Rekentool Koelbehoefte NTA 8800.

Je leest online vaak dat een koellastberekening sinds 2025 verplicht is bij elke nieuwbouwwoning met koeling. Zo breed is het niet: de plicht geldt als de woning actief koelt én de TOjuli- of GTO-grens niet haalt, en ook dan kun je kiezen voor zonwering of de rekentool. Een koellastberekening is wel de enige methode die per ruimte laat zien welk vermogen je installateur moet plaatsen.

Bron: RVO, BENG-indicatoren en TOjuli en NEN, herziening bijlage AA (2025).

Waarvoor gebruik je een koellastberekening?

Ook zonder wettelijke plicht is een koellastberekening het antwoord op een vraag die je installateur zou moeten stellen: hoeveel koelvermogen heeft deze kamer echt nodig?

Een airco kiezen. Per ruimte het vermogen van de binnenunit, en voor een multisplit het vermogen van de buitenunit.
Koelen met een warmtepomp. Vloerkoeling kan maar beperkt koelen, vaak zo’n 20 tot 35 W/m², omdat de vloer niet onder het dauwpunt mag komen. De berekening laat zien of dat genoeg is of dat er een ventilo-convector bij moet.
Oververhitting oplossen. Een slaapkamer onder het dak of een woonkamer met een glazen pui op het westen: de berekening laat zien of zonwering het al oplost, of dat koeling nodig is.
Nieuwbouw met actieve koeling. Als onderbouwing naast de TOjuli in je BENG-berekening.

Het Bbl vraagt bovendien dat een koelsysteem, net als je verwarming, adequaat gedimensioneerd is als je het plaatst of vervangt. Het schrijft niet voor hoe je dat aantoont; een koellastberekening is de gangbare manier.

Zelfde ramen, drie berekeningen

De ramen die je kamer genoeg daglicht geven, laten in de zomer ook de zon binnen. De daglichtberekening, de TOjuli en de koellast gaan dus over dezelfde ramen. Kijk je er tegelijk naar, dan vind je de balans: genoeg glas voor het daglicht, met zonwering waar de zon het hardst staat.

Tuingevel met glazen pui en uitgerold knikarmscherm als buitenzonwering

Rekenvoorbeeld: slaapkamer op het zuiden, met en zonder zonwering

Hoe bereken je koelvermogen? Je telt per ruimte alle warmtebronnen op het drukste moment van de dag op. We nemen een slaapkamer van 14 m² in een nieuwbouwwoning, met een raam van 3 m² op het zuiden. Het glas is HR++ met een zontoetredingsfactor (g-waarde) van 0,60. Buiten is het 28 °C, binnen willen we 25 °C.

Zon door het glas. Op een zomerdag rond het middaguur valt er op een zuidgevel zo’n 500 W per m² zon. Zonder zonwering komt daarvan 60% binnen, met een buitenscreen nog maar ongeveer 12%.
Transmissie. Een goed geïsoleerde gevel laat weinig door; met de zon op de buitenkant is het hier samen ongeveer 20 W.
Mensen en apparaten. Twee personen geven elk ongeveer 70 W voelbare warmte af, plus wat verlichting en een laadpunt.
Ventilatie. 45 m³ buitenlucht per uur, die 3 graden warmer is dan binnen.

Zonder zonwering 1.156 W (83 W/m²), met buitenzonwering 436 W (31 W/m²)

Buitenzonwering haalt ruim 60% van de koellast weg. Waar zonder zonwering een airco van ruim 1 kW nodig is, volstaat met screens een klein toestel, of lost ventilatie het ’s nachts misschien al op.

Voelbare koellast slaapkamer 14 m², raam 3 m² op het zuiden
Warmtebron	Zonder zonwering	Met buitenzonwering
Zon door het glas	900 W	180 W
Transmissie gevel en glas	20 W	20 W
Twee personen	140 W	140 W
Verlichting en apparaten	50 W	50 W
Ventilatie	46 W	46 W
Voelbare koellast	1.156 W	436 W
Latente koellast (vocht)	80 W	80 W

Zon: 3 m² × 500 W/m² × g 0,60 = 900 W; met screen 3 × 500 × 0,12 = 180 W. Ventilatie: 45 m³/h × 0,34 × 3 K = 46 W. Vereenvoudigd voorbeeld met afgeronde waarden; de berekening volgens de norm rekent met het verloop over de dag en met de warmte die wanden en vloeren opslaan, waardoor de piek meestal wat lager uitvalt.

En een woonkamer van 35 m² met 8 m² glas op het westen
Warmtebron	Zonder zonwering	Met buitenzonwering
Zon door het glas (eind van de middag)	2.880 W	576 W
Transmissie	50 W	50 W
Vier personen	280 W	280 W
Verlichting, tv en apparaten	200 W	200 W
Ventilatie	115 W	115 W
Voelbare koellast	3.525 W	1.221 W

Zon op het westen rond 17 uur ongeveer 600 W/m². Zonder zonwering komt de woonkamer uit op zo’n 100 W/m², met screens op 35 W/m².

Vijf klassieke fouten bij het kiezen van koeling

Een airco op een vuistregel per m². Verkooptabellen rekenen met een vast aantal watt per vierkante meter. Het rekenvoorbeeld laat zien dat dezelfde kamer 31 of 83 W/m² nodig heeft, afhankelijk van de zonwering.
Zonwering vergeten. Zonwering buiten houdt de warmte tegen voordat die binnen is. Binnenzonwering of een gordijn helpt veel minder: de warmte zit dan al achter het glas.
De latente last negeren. Een airco die alleen op temperatuur is gekozen, ontvochtigt soms te weinig. Het voelt dan koel maar klam.
Interne warmte onderschatten. Een thuiswerkplek met twee schermen, een open keuken of een grote tv maakt in een kleine ruimte veel verschil.
Een te grote unit. Die koelt de lucht snel af, slaat weer af en gaat pendelen. Dat kost rendement, en in die korte periodes onttrekt hij weinig vocht aan de lucht.

Hoe wordt de GTO-berekening uitgevoerd?

De GTO-berekening is iets anders dan een koellastberekening. Bij de GTO simuleer je het binnenklimaat van de woning een heel jaar lang, uur voor uur, met een dynamisch rekenprogramma. Je telt de uren waarin het in een verblijfsruimte te warm is, gewogen naar hoe ver de temperatuur boven de comfortgrens komt. Dat mogen er per ruimte niet meer dan 450 per jaar zijn.

De GTO gaat over een woning zonder actieve koeling: blijft het binnen leefbaar? De koellastberekening gaat over een woning met koeling: hoeveel vermogen is er nodig om het koel te houden?

Koellast en warmteverlies

In de winter bereken je het omgekeerde: het warmteverlies, voor de keuze van je warmtepomp en radiatoren. Koelt je warmtepomp ook, dan heb je beide nodig. We maken ze op hetzelfde model; lees meer bij de warmteverliesberekening. Alle bouwfysische berekeningen op een rij vind je bij bouwfysica.

Wat staat er in je rapport?

Je krijgt een rapport waarmee je installateur de koeling kan kiezen, en dat bij nieuwbouw in je BENG-dossier past. In elke koellastberekening van DuraPlus vind je:

Koellast per ruimte NEN 5067
Voelbaar en latent, in watt en in W/m², met het moment van de dag waarop de piek valt.
Totaal voor de installatie
Het koelvermogen voor de hele woning, rekening houdend met ruimten die niet tegelijk hun piek hebben.
Glas, zonwering en oriëntatie
Per raam de uitgangspunten, en waar zonwering het meeste scheelt.
Alle uitgangspunten
Binnen- en buitentemperatuur, personen, apparatuur en ventilatie per ruimte, zodat je installateur ze kan nalopen.
Onderbouwing naast de TOjuli Bbl
Bij nieuwbouw met actieve koeling de onderbouwing van het koelvermogen voor je bouwmelding of vergunningaanvraag.

Wat lever je aan?

Voor een nieuwbouwwoning is je BENG-berekening de basis. Laten we die ook maken, dan hebben we bijna alles al. Anders hebben we nodig:

Plattegronden, doorsneden en gevels met maten en de noordpijl;
Het glas (g-waarde en U-waarde) en de zonwering per raam, ook overstekken en luifels;
De isolatie van gevel en dak;
Het ventilatiesysteem;
Welke ruimten je wilt koelen, tot welke temperatuur, en bijzonderheden zoals een thuiswerkplek;
Of je BENG-berekening, als die door een ander is gemaakt.

Weet je nog niet of je gaat koelen? Laat dan eerst de TOjuli in je BENG-berekening zien waar het risico zit. Vaak kiezen we samen eerst voor zonwering, en rekenen we daarna pas uit wat er nog aan koeling nodig is.

Wat kost een koellastberekening?

Een koellastberekening voor een woning kost bij ons € 175,00 excl. btw. Dat is een vaste prijs per woning, of het nu een appartement, een tussenwoning of een vrijstaande woning is. Het rapport heb je binnen een week na aanlevering.

Bouw je nieuw, dan zet je hieronder je BENG-berekening bij de koellastberekening. Je ziet direct wat de combinatie kost, en we rekenen alles op hetzelfde model door. Koelt je warmtepomp ook, zet er dan de warmteverliesberekening bij: dan heb je winter en zomer in één keer.

Voor een kantoor, winkel, school of ander utiliteitsgebouw hangt de koellast sterk af van het gebruik en de installatie. Dan krijg je binnen één werkdag een offerte op maat.

Prijzen zijn excl. btw.

Offerte voor een bedrijfspand

Wat kost je koellastberekening?

Prijzen per woning excl. btw. Voor een bedrijfspand maken we een offerte op maat.
Berekening	Woning	Bedrijfspand
Koellast Hoeveel koelvermogen is er nodig in de zomer? (koellast, NEN 5067)	vanaf € 175,00	op maat

Offerte aanvragen

Hoe verloopt het?

Van tekening tot rapport in drie stappen:

Aanleveren

Je stuurt de tekeningen en de gegevens over glas, zonwering en ventilatie, of je BENG-berekening. Ontbreekt er iets, dan vragen we het meteen na.

Berekenen

We rekenen de koellast per ruimte uit, voelbaar en latent. Is die hoog, dan kijken we eerst of zonwering of ander glas het goedkoper oplost dan een grotere installatie.

Oplevering

Je krijgt het rapport met de koellast per ruimte en het totaal. Vragen van je installateur of de toetser beantwoorden we gewoon.

Wat klanten over ons vertellen

UITSTEKEND

★★★★★

Gebaseerd op 60 recensies

Google

Pieter Van kruijsdijk

5 dagen geleden

★★★★★

Correcte afwikkeling, hoge kwaliteit tegen een zeer acceptabele prijs. Kortom uitermate tevreden

Lees verder

Monique

3 weken geleden

★★★★★

Deed grondig onderzoek, was nauwkeurig en we hadden het uitgebreide rapport zeer snel binnen

Lees verder

Lysanne Stuiver

3 weken geleden

★★★★★

Snel en goed geregeld!

Lees verder

Marco Mink

4 weken geleden

★★★★★

DuraPlus zeer professioneel en kijkt goed naar alle zaken. Snelle service en vriendelijk. Verstaat zn vak!

Lees verder

Henk Etten

1 maand geleden

★★★★★

Snel en deskundig.

Lees verder

Henk Bos

1 maand geleden

★★★★★

Aanvraag is zeer snel opgepakt en binnen enkele dagen hadden we het label Fijne communicatie, goede uitleg en professionele aanpak In een woord super

Lees verder

harm de Groot

2 maanden geleden

★★★★★

Geeft duidelijk uitleg over hoe hij tewerk gaat en geeft uitleg over de resultaten en een snelle uitkomst dezelfde dag nog!!

Lees verder

Marieke Havinga - Blanken

3 maanden geleden

★★★★★

snelle service!!!

Lees verder

Richard De Boer

3 maanden geleden

★★★★★

Goede en snelle service. Denkt mee en geeft goed advies.

Lees verder

robert jagt

3 maanden geleden

★★★★★

Keurige en snelle herbeoordeling van onze verbouwde woning gedaan en snel ontvangen met een mooi eindresultaat A++. Professionele en meedenkend houding.

Lees verder

Henk Kanbier

4 maanden geleden

★★★★★

Via via telefonisch in contact gekomen voor advies over mijn energiesituatie (o.a. thuisbatterij, energiecontract en elektrische auto). In een prettig en rustig gesprek nam hij echt de tijd om mijn situatie te begrijpen. Wat mij vooral opviel is dat hij volledig in mijn belang handelde, zonder directe koopadviezen of verkooppraatjes. Zijn advies was helder: nu geen overhaaste keuzes maken, maar de ontwikkelingen eerst afwachten. Dat gaf mij veel rust. We hebben afgesproken dat hij volgend jaar op mijn verzoek langskomt om mijn situatie opnieuw te bekijken op basis van de dan geldende regels en mogelijkheden. Eerlijk, onafhankelijk en betrokken advies — precies wat ik zocht.

Lees verder

Kayleigh Herruer

6 maanden geleden

★★★★★

Goede, fijne en snelle service! Zeker een aanrader.

Lees verder

Bekijk alle reviews

Veelgestelde vragen over de koellastberekening

Wat is een koellastberekening?

Een koellastberekening bepaalt per ruimte hoeveel warmte er op een warme zomerdag moet worden afgevoerd om de binnentemperatuur op peil te houden. De koellast bestaat uit zon door het glas, transmissie, interne warmte van mensen en apparaten en ventilatie, en heeft een voelbaar en een latent deel. Je rekent volgens NEN 5067, voor woningen vaak met de ISSO-methode Kleintje Koellast.

Hoe bereken je koelvermogen?

Je telt per ruimte alle warmtebronnen op het drukste moment van de dag op. De grootste is meestal de zon: glasoppervlak × zoninstraling × g-waarde. Een raam van 3 m² op het zuiden met gewoon HR++-glas geeft zo rond 900 W, met buitenzonwering nog maar zo'n 180 W. Daarbij komen transmissie, mensen, apparaten en ventilatie. Het totaal is het koelvermogen dat de installatie moet leveren.

Is een koellastberekening verplicht?

Soms. Heeft een nieuwe woning actieve koeling en haalt hij de TOjuli-grens van 1,20 of de GTO-grens niet, dan moet je sinds 1 juli 2024 aantonen dat de koeling voldoende is. Vanaf 1 januari 2025 volstaat daarvoor geen verklaring meer. Het kan met zonwering op minstens 95% van het glas, met de rekentool uit NTA 8800 of met een koellastberekening. In andere gevallen is hij niet verplicht.

Wat kost een koellastberekening?

Bij DuraPlus kost een koellastberekening voor een woning een vaste prijs, die je op deze pagina en in de configurator ziet. Dat is excl. btw en geldt voor elk woningtype. Laat je ook de BENG-berekening of de warmteverliesberekening door ons maken, dan rekenen we alles op hetzelfde model door. Voor utiliteitsgebouwen maken we een offerte op maat.

Hoeveel kW airco heb je nodig per m²?

Verkooptabellen rekenen vaak met een vast aantal watt per m², maar dat getal verschilt per kamer enorm. In ons rekenvoorbeeld heeft dezelfde slaapkamer op het zuiden zonder zonwering 83 W per m² nodig en met buitenzonwering 31 W per m². De oriëntatie, het glas, de zonwering en het aantal mensen en apparaten bepalen het. Een koellastberekening geeft het juiste vermogen per ruimte.

Hoe wordt de GTO-berekening uitgevoerd?

De GTO, het aantal gewogen temperatuuroverschrijdingsuren, bereken je met een dynamische simulatie van de woning over een heel jaar, uur voor uur. Je telt per verblijfsruimte de uren waarin het binnen te warm is, gewogen naar hoe ver de temperatuur boven de comfortgrens komt. Dat mogen er niet meer dan 450 per jaar zijn. Je gebruikt de GTO als een nieuwe woning de TOjuli-grens niet haalt.

Wat is het verschil tussen een koellastberekening en een warmteverliesberekening?

De warmteverliesberekening gaat over de winter: hoeveel warmte verliest een ruimte op een koude dag, en hoeveel vermogen moet je verwarming dus leveren. De koellastberekening gaat over de zomer: hoeveel warmte komt er binnen, vooral via de zon door het glas, en hoeveel moet de koeling afvoeren. Koelt je warmtepomp ook, dan heb je beide nodig om hem goed te kiezen.

Wat is NEN 5067?

NEN 5067 is de Nederlandse norm met de bepalingsmethode voor de koellast van gebouwen: hoeveel koelvermogen een ruimte of gebouw nodig heeft. De norm rekent per ruimte met zoninstraling, transmissie, interne warmte en ventilatie, en houdt rekening met de warmte die de constructie opslaat. Voor woningen en kleine gebouwen is er de vereenvoudigde ISSO-methode Kleintje Koellast, die op dezelfde principes rust.

Heb je een andere vraag?

We helpen je graag persoonlijk verder — stel je vraag direct.

Neem contact op

Direct een vrijblijvende prijs ontvangen?

Laat de koellast van je woning berekenen

Een koellastberekening voor je woning kost € 175,00 excl. btw. Combineer je hem met je BENG-berekening, dan zie je in de configurator meteen de prijs van het geheel. Liever eerst overleggen? Bel 085 016 36 50 of stuur een mail.

Bereken je prijs Offerte aanvragen

Meer weten? Lees over de BENG-eisen en TOjuli, de BENG-berekening en de warmteverliesberekening.