Ventilatie berekening voor je omgevingsvergunning

Wat is een ventilatie berekening?

Als je bezig bent met het plannen van een nieuwbouwwoning of kantoorgebouw, is het hebben van een ventilatieberekening verplicht in het kader van de omgevingsvergunning. De ventilatieberekening is onderdeel van de bouwbesluit berekeningen, waarin ook andere berekeningen zitten zoals daglicht, spui, oppervlakte en de warmteweerstandberekening. De ventilatie-berekening zorgt er voor dat aan de minimale bouwbesluit-eis wordt voldaan op het gebied van ventilatie.

Een ventilatieberekening is een essentiële stap om te verzekeren dat een gebouw voldoet aan de vastgestelde ventilatienormen. Bij de constructie, grootschalig onderhoud en renovatie van gebouwen is het noodzakelijk om te voldoen aan de eisen zoals vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl, sinds 1 januari 2024 de opvolger van het Bouwbesluit). Dit besluit omvat richtlijnen waaraan gebouwen moeten voldoen, met inbegrip van de vereiste ventilatie in verblijfs- en sanitaire ruimtes. Een ventilatieberekening wordt uitgevoerd om te verifiëren of deze richtlijnen zijn nageleefd, wat resulteert in een gezond binnenklimaat. Bovendien is een correct uitgevoerde berekening vereist bij het aanvragen van een omgevingsvergunning; zonder deze berekening wordt de vergunningsaanvraag afgewezen. Tevens dient een ventilatieberekening als basis bij het selecteren van geschikte ventilatieroosters voor het gebouw.

Concreet reken je per ruimte uit hoeveel verse lucht er binnen moet komen en hoeveel binnenlucht er weer uit moet, in kubieke decimeter per seconde (dm³/s). Daarna laat je zien dat de roosters, inblaaspunten, doorstroomopeningen en afzuigpunten in je ontwerp samen minstens die hoeveelheid halen.

NEN 1087: de rekenmethode achter de eis

Het Bbl zegt hoeveel ventilatie een ruimte nodig heeft. Hoe je dat bepaalt, staat in NEN 1087, Ventilatie van gebouwen, bepalingsmethoden voor nieuwbouw. Van die norm geldt nog altijd de versie uit 2001: een herziening (NEN 1087:2019, ontwerp) is ingetrokken omdat er geen overeenstemming over kwam. NEN stelt de normen waar het Bbl naar verwijst gratis beschikbaar. Voor bestaande gebouwen is er een aparte norm, NEN 8087, met lagere eisen.

Wie toetst je ventilatieberekening?

Bouw je een grondgebonden woning of een klein bedrijfspand, dan valt je bouwplan meestal in gevolgklasse 1 van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Je doet dan een bouwmelding en een kwaliteitsborger controleert of het ontwerp aan het Bbl voldoet, dus ook de ventilatie. Bij appartementengebouwen en grotere gebouwen toetst de gemeente de ventilatieberekening bij je aanvraag omgevingsvergunning. In beide gevallen wil de toetser (kwaliteitsborger of gemeente) per ruimte kunnen nalopen dat de capaciteit klopt.

De eis per ruimte is voor elk systeem gelijk. Wat verschilt, is wát je doorrekent: roosters in de kozijnen, inblaaspunten van een ventilatie-unit, afzuigpunten, kanalen. De letter geeft aan hoe de toevoer en de afvoer werken.

Systeem C: roosters en afzuiging

In de meeste nieuwbouwwoningen zit systeem C. Verse lucht komt via roosters in de kozijnen binnen, een ventilatorbox zuigt af in keuken, badkamer en toilet. In de berekening bepaal je per kamer hoeveel meter rooster nodig is, en controleer je of de lucht via spleten onder de deuren bij de afzuigpunten kan komen.

Systeem D: gebalanceerd met warmteterugwinning

Bij systeem D blaast een ventilatie-unit verse lucht in de verblijfsruimten en zuigt die af in keuken, badkamer en toilet. De warmtewisselaar geeft de warmte van de afgevoerde lucht aan de verse lucht mee. Hier reken je met de capaciteit van de inblaas- en afzuigpunten, en moeten toevoer en afvoer met elkaar in balans zijn.

Ventilatie telt mee in je BENG-berekening

In de BENG-berekening (NTA 8800) telt het ventilatiesysteem mee: de stroom van de ventilatoren en de warmte die met de ventilatielucht verdwijnt. Warmteterugwinning (systeem D) of een systeem C dat op CO₂ regelt, verlaagt vooral het primair fossiel energiegebruik, BENG 2. Daarom moeten de ventilatieberekening en de BENG-berekening van hetzelfde systeem uitgaan. De toetser legt ze naast elkaar.

Dit loopt de kwaliteitsborger of gemeente na

• Of elk verblijfsgebied en elke verblijfsruimte de capaciteit per m² haalt, met het minimum van 7 dm³/s.
• Of keuken, badkamer en toilet genoeg afvoer hebben, rechtstreeks naar buiten.
• Of de roosters en punten uit de berekening ook op de tekeningen staan, met dezelfde lengte of capaciteit.
• Of de toevoer regelbaar is en een mechanisch systeem bij een calamiteit met de hand uit kan.
• Of inlaten ver genoeg van de perceelsgrens en van afvoeren liggen.
• Of het systeem hetzelfde is als in de BENG-berekening.

Vijf klassieke fouten

1. Te weinig toevoer in de slaapkamers. Het rooster past niet over de volle breedte van het kozijn, of de kleinste slaapkamer krijgt minder dan 7 dm³/s. Oplossing: een rooster met meer capaciteit per meter, of een extra rooster in een ander kozijn.
2. Doorstroming vergeten. Zonder spleet onder de deur of een overstroomrooster komt de lucht niet bij de afzuiging, en haalt de keten de capaciteit niet. Een spleet onder binnendeuren moet dus in het bestek en op tekening staan.
3. Keukenafzuiging niet apart geregeld. 21 dm³/s uit de keuken moet rechtstreeks naar buiten. Een afzuigkap die de lucht alleen filtert en terugblaast (recirculatie), telt daarvoor niet mee.
4. Systeem D zonder balans. De inblaaspunten zijn niet over alle verblijfsruimten verdeeld, of toevoer en afvoer zijn niet op elkaar afgestemd. Dan krijgt een kamer te weinig verse lucht, ook al is de unit groot genoeg.
5. Rooster op de verkeerde plek. Een rooster in een zijgevel op minder dan 2 meter van de perceelsgrens, of vlak bij de uitblaas van de buren, telt niet mee.

Wat kost een ventilatieberekening?

Een losse ventilatieberekening voor een woning kost € 100,00 excl. btw. Neem je hem samen met de BENG-berekening, de spuiventilatieberekening en de daglichtberekening, of met het complete pakket, dan krijg je pakketvoordeel. In de configurator kies je je woning en zie je direct wat de combinatie kost.

Bouw je een serie woningen, dan rekenen we de ventilatie per woningtype. Voor een kantoor of ander utiliteitsgebouw krijg je binnen één werkdag een offerte op maat.

Prijzen in de configurator zijn excl. btw.

Wat hebben we minimaal nodig?

Voor het opstellen van de ventilatieberekening hebben we de onderstaande gegevens nodig:

• Plattegronden;
• Gevelaanzichten;
• Het ventilatiesysteem dat je wilt toepassen (A, B, C of D), en als je die al weet het type ventilatie-unit en roosters;
• De BENG-berekening, als wij die niet maken.

Maak je ook de spuiventilatieberekening en de daglichtberekening bij ons, dan gebruiken we dezelfde tekeningen en dezelfde indeling in verblijfsgebieden. Dat scheelt dubbel werk en tegenstrijdige uitkomsten.